غم، شامِ فراقینگده کباب اېتدی فلکنی

0
194

لطفي بیلن مشرب‌ دَوری آرهسیده، اوچ یوز ییلگه یقین تفاوت بۉلیشگه قره‌مه‌ی، بیر غزل بو ایککی شاعرنی زمانداش ایجادکارلرگه اَیلنتیرگن دېسک مبالغه بۉلمه‌یدی. یعنی، بیر گۉزه‌ل شعر مذکور آره‌لیقنی کېسکین قیسقرتیریب یوبارگن. زمانلردن آشیب، یَـشب کېله‌یاتگن بو شعر حقیده قیسقچه فکرلریمنی بیان قیلماقچیمن.
لطفي، اۉزبېک ادبیاتینینگ یارقین سیماسی، او ایککی تیللی ارداقلی اۉزبېک شاعری‌دیر. لطفي، هرات‌ده توغیلیب اۉسدی، عالي‌مقام شاعر صفتیده اۉزیدن گۉزه‌ل شعریت میراث قالدیردی. لطفي، شعریتی‌نینگ اساسي قسمی غزللردن عبارت، همّه‌سی بۉلیب اوچ یوز ییگیرمه آلتی(326) ته غزل یازگن. قالگنلری بۉلسه تویوق، رباعي، فرد و قطعه‌لردن تشکیل تاپگن. لطفي، اۉزبېک ممتاز ادبیاتیده اۉزیگه خاص یۉل و اسلوبلری بیلن اجره‌لیب توره‌دی. علی‌شېر نوایي اعترافی‌گه سزاوار بۉلگن مولانا لطفي، 100 ییلدن آشیق‌راق عمر کۉرگن دېیه تخمین قیلینه‌دی.اونینگ بوتون شعریتی سېوگی-مجبت موضوعینی اۉز ایچی‌گه قمره‌ب آله‌دی. قوییده‌گی غزل، لطفي قلمی بیلن یازیلگـَنی معلوم. بو گۉزه‌ل و اۉیناقی غزلنی انچه دَور و زماندن سۉنگ بابارحیم مشرب قلم‌گه آله‌دی- لطفي‌گه ایزداشلیک قیله‌دی. مشرب نظیره‌سینی قویی‌راقده اۉقییسیز.

سېن‌سن سېوریم، خواه اینان، خواه اینانمه،
قاندور جگریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
هجران کېچهسی، چرخِ فلککه یېتار اې ماه،
آهِ سحریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
حتاکه قیلیچ کېلسه باشیمغه، اېشیگینگدن،
یۉقتور گـُذریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
اوسروک کۉزونگ اَشکالینه هرگه نظر اېتسام،
قالماس خبریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
یعقوب بېکین کۉپ ییغیدن قالمهدی سېن‌سیز،
نورِ بصریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
آی‌یوزونگا کۉز سالغالی، اۉزگا کیشی بیرله،
یۉقتور نظریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
عشق اۉتیدا، لطفي ‌یوزی، آلتوننی یاشوردی،
اې سیمبریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
بو غزل، روان، ساده، کۉنگیلگه یقینلیگی بیلن کیشینی اۉزیگه تارتمه‌ی قۉیمه‌یدی. بو غزلنی بیر معناده سېوگی طوماری، دېب اَتـَش ممکن.
اونده شاعر، یاریگه نسبتن اۉز محبّتینی اظهار اېتیب، بغری قانلیگینی قـَیناق مصرعلرده ترنُم اېته‌دی:
سېن‌سن سېوریم، خواه اینان، اینانمه،
قاندور جگریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
سېوگیلیسیدن اَیری توشگـَنینی، آهی کۉک اَوجیگه یېتیب بارهیاتگـَنینی شونده‌ی یازه‌دی لطفي:
هجران کېچهسی، چرخِ فلککه یېتار اې ماه،
آهِ سحریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
باشیم‌گه قیلیچ اۉینـَتسه‌لر هم سېنینگ عشقینگنی مېندن آله‌آلمسلر، سېندن وازکیچه‌آلمه‌یمن دېیدی شاه شاعر.
حتاکه قیلیچ کېلسه باشیمغه، اېشیگینگدن،
یۉقتور گـُذریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
اۉز یاری‌نینگ سِحرلاووچی کۉزلریگه بیر باقیش بیلن، بوتون آرمانلریگه یېتهیاتگـَنینی منه بو بـَیتگه تۉکیب ساله‌دی:
اوسروک کۉزونگ اَشکالینه، هر گه نظر اېتسام،
قالماس خبریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
اۉزینی یعقوب‌گه اۉخشـَتیب، ییغیگه قاریلگـَنیدن مقصدی، یارسیزلیک، شاعرگه اۉز یاری، کۉزی‌نینگ نوری‌دېک توییلهیاتگـَنینی کۉره‌میز:
یعقوب بېکین کۉپ ییغیدن قالمهدی سېن‌سیز،
نورِ بصریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
سېویکلیسی‌نینگ آی یوزیگه، باشقه بیر کیشی نظر سالماقچی بۉلگنده، شاعرنینگ رَشکی کیله‌یاتگـَنی منه بو بـَیتده عکس اېتدیریلگن:
آی‌یوزینگا کۉز سالغالی، اۉزگا کیشی بیرلا،
یۉقتور نظریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
عشق اۉتیده کوییب، یوزینینگ سَریقلیگی، آلتین‌نینگ سَریقلیگیدن کۉره، آرتیق اېکـَنینی، اۉز سېوَر یاریگه سۉیلب بیره‌دی:
عشق اۉتیدا، لطفي یوزی، آلتوننی یاشوردی،
اې سیمبریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
بولر بـَریسی، لطفينینگ اۉز معشوقهسیگه بې‌واسطه و چینکۉنگیلدن اظهار اېتگن- سېوگی نکته‌لرینی تـَشووچی سۉزلردیر. بولر بـَریسی، بې‌غبار، تینیق و یارمحبتیگه آشیقه‌یاتگن شاعر دردلریدیر.
منه اېندی شو غزلنی بابارحیم مشرب هم عین وزن، قافیه و ردیفده کویله‌یدی.
سېن‌سن سېوریم، خواه اینان، خواه اینانمه،
قاندور جگریم ، خواه اینان، خواه اینانمه.
غم، شامِ فراقینگده کباب اېتدی فلک‌نی،
آهِ سحریم ، خواه اینان، خواه اینانمه.
ناگاه سرِ زلفینگ ساری بولدوم سنگا مایل،
ای تاجِ سریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
لعلینگ غمیدن کۉنگوم اېرور غنچه کبی قان،
گـُلبرگ تـَریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
زهرِ غمِ هجرینگ، مَنی اۉلدورغالی یېتدی،
اې لب‌شکریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
جانلار اوزوبان، کون-کېچهلار، آه و ندامت،
اې سیمبریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
مشرب کبی، کۉیونگده بۉلوب برقِ تجلی،
قالمای اثریم، خواه اینان، خواه اینانمه.
لطفي، یار هجرانیده، آهینی کۉککه یېتکزسه، مشرب، یار فـُرقتیده، غم-قیغوسی بیلن فلکنی کویدیریب، کباب اېتگـَنینی بیان اېته¬دی. لطفي، یارینینگ کۉزلریگه بیر باققنده مقصدیگه یېتسه، مشرب، گل غنچهسی، اۉز یارینینگ لعلِ لبی حسرتیده اۉرتهیاتگـَنینی بیلدیریب، کۉنگلی قهی درجه قان اېکنلیگینی آچیقلب بیرهدی. و ینه ده لطفي، یار سببلی، باشیگه قیلیچ کۉتـَریلسه هم باک اېتمهیاتگنلیگینی بیلدیرسه، مشرب، هجران اچـّیق غمی، اۉلدیرر چَمهسیگه کېلگنلیگینی و آه و ندامت کون-کېچه¬لر جان آلیشگه تیار بۉلهیاتگـَنینی آشکارا قیله‌دی.
تېکشیرووچی: محبوب‌الله توران

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here